 | Thời tam quốc, thời kỳ 3 nước Nguỵ - Thục - Ngô tạo thế chân vạc. Trong đó mỗi nước quy tụ nhiều nhân tài dưới trướng. Cùng thảo luận nghệ thuật đắc nhân tâm của tam vương nhé |
I/ Tào Tháo
Trong tác phẩm Tam Quốc Diễn Nghĩa, Tào Tháo được miêu tả là một gian hùng, sẵn sàng tiêu diệt các phần tử chống đối, là một nhân vật phản diện toàn tập. Ta không bàn về sự khác biệt giữa tác phẩm và thực tế vì vấn đề này đã được nhiều bài viết đề cập đến mà ở đây chúng ta nói về khả năng chiêu dụ người ta của ông.
Tào tháo - gian hùng thời loạn
Một số điển tích nói về chuyện chiêu mô hiền tài của ông: Khi trốn chạy khỏi Đổng Trác (theo tác phẩm), Tào Tháo đã bị Trần Cung khi đó làm huyện lệnh bắt giữ, qua trò chuyện, Trấn Cung đã cảm phục ý chí của Tháo và quyết định theo ông để thực hiện lý tưởng phò Hán diệt Đổng tặc. Khi Tào Tháo chiêu binh mãi mã, các mưu sĩ, tướng tài đều đi theo, trong số đó có người vì miếng cơm mới đi theo Tào nhưng Tào Tháo biết đánh giá đúng năng lực, dù đôi khi hành xử giả tạo nhưng ông biết trọng dụng hiền tài, như sẵn sàng chạy ra đón Hứa Du khi quần áo chưa chỉnh tề làm họ Hứa vô cùng cảm động. Tha chết cho Trương Liêu làm Trương Liêu cảm phục, sẵn sàng chết vì ông. Ông sẵn sàng trọng dụng những kẻ có tài khi ông tin tưởng, nhưng với những người dù tài năng nhưng không được lòng tin của họ Tào mà không trọng dụng (gửi hộp cơm không cho Tuân Úc).
Có thể nói, dù là gian hùng nhưng việc dùng uy danh, tiền tài và cách ứng xử hùng biện mà ông đã chiêu dụ nhiều hiền tài, tướng giỏi, dù gặp hiểm nguy đều được các tướng sĩ sẵn sàng liều chết bảo vệ như Điển Vi, Hứa Chữ
II/ Lưu Bị
Trái ngược hoàn toàn với Tào Tháo là Lưu Bị, dù mang danh hoàng tộc nhưng xuất thân của ông lại bần cùng, việc chiêu mộ hiền tài vô cùng khó khăn.
Lưu Bị - nhân nghĩa làm đầu để chiêu dụ hiền tài
Ban đầu, chỉ có Quan Vũ là Trương Phi cùng hẹn ước đào viên đi theo phò tá cho ông. Sau này ông lưu nhờ Công Tôn Toản chiêu mộ được Triệu Vân, đến Từ Châu thì hành xử theo nhân - nghĩa - lễ nên rất được lòng dân và Đào Khiêm đã quyết định giao Từ Châu lại cho ông. Thậm chí ông cũng sẵn sàng đối xử tốt với Lã Bố vì mong muốn hai bên bổ trợ nhau bảo vệ Từ Châu, đáng tiếc Lã Bố là kẻ phản trắc mà hại ông mất Từ Châu.
Về sau, ông "Tam cố thảo lư" chiêu mộ được Không Minh Gia Cát Lượng khi đã làm cho Gia Cát Lượng cảm phục, sẵn sàng chịu gian khổ chỉ mong có được người tài giúp sức để trùng hưng nhà Hán.
Tuy nhiên, trong các tác phẩm phim ảnh dựa theo tiểu thuyết Tam Quốc Diễn Nghĩa, Lưu Bị lại được nhiều người biết đến cái tài khóc, nhưng cái khóc của ông là cái khóc ăn tiền, khóc rất đúng thời điểm để cho binh sĩ dưới trướng cảm phục, cảm thấy mình được xem trọng mà hết mực trung thành, trong đó nổi tiếng nhất chính là Triệu Vân (ném A Đẩu để thể hiện coi trọng tướng tài hơn con), Bàng Thống (bỏ hết mọi việc chỉ để đuổi theo Phượng Sồ - Tam quốc 2010)....
III/ Tôn Quyền
Khác với Lưu Bị và Tào Tháo, xuất phát điểm của Tôn Quyền có phần bất lợi mà cũng thuận lợi hơn
Tôn Quyền - Kế thừa sự nghiệp của cha anh
Điều có lợi của ông chính là được kế thừa sự nghiệp mà cha anh dang dở để lại. Tôn Kiên và Tôn Sách đã chiêu mộ nhiều tướng tài lúc đương thời như Hoàng Cái hay Thái Sử Từ, nhưng ra đi quá sớm để lại cho Tôn Quyền cơ nghiệp cùng với các tướng sĩ tài ba. Tuy nhiên, đây cũng là điều bất lợi của ông khi tuổi đời còn quá nhỏ, uy quyền khó mà làm các tướng nể phục. Lúc đảm nhận binh quyền từ tay Tôn Sách ông đã tính trao nó cho Chu Du vì uy thế của Chu Du lớn hơn (trích tam quốc 2010). Về sau này, với chính sách trọng dụng hiền tài, sử dụng những người được Chu Du, Lỗ Túc, Lã Mông tiến cử mà nhà Ngô trở nên thịnh vượng, làm chủ hoàn toàn một phương
IV/ Tổng kết
Có thể nói, 3 người đứng đầu của tam quốc mỗi người đều có một phương thức đắc nhân tâm riêng, người thì dùng tiền tài - miệng lưỡi - hành động để thu hút. Người thì dùng nhân - lễ - nghĩa sẵn sàng bỏ qua việc nhà mà lo việc nước, quên đi thân phận mà khóc lóc chỉ để có được người ta theo giúp. Người thì được hưởng thành quả từ cha anh nhưng phấn đấu trọng dụng mưu sĩ tướng tài mà vượt qua được cái bóng của tiền nhân.
Dù cách làm của mỗi người rất khác nhau nhưng chung quy họ đều muốn có người ta để phò mình làm nên đại nghiệp, thống nhất toàn cõi giang sơn.
Nghĩ lại hiện tại, những con người ngồi trên cao, cách đắc nhân tâm của họ nhiều khi không coi trọng, vì cái danh cái sĩ của mình mà sẵn sàng phủ bỏ hết công lao của những người giúp đỡ mình. Hỏi hiện nay, bao nhiêu người được như 3 người thời xưa.
