 | Là dòng dõi hoàng tộc, dưới trướng mình là những hổ tướng, thêm mưu sĩ tài ba Gia Cát Lượng nhưng ông vẫn không thể trùng hưng được nhà Hán |
I/ Một minh chủ tốt, chiêu mô tướng tài
Phương châm của Lưu Bị là lấy nhân nghĩa để đối nhân xử thế, vì đại nghiệp mà ông sẵn sàng cam chịu cúi đầu nương nhờ trước kẻ khác (nương nhờ Tào Tháo khi bị Lã Bố chiếm Từ Châu, nương theo Viên Thiệu khi bị Tào Tháo đánh bại) và ông cũng không ngần ngại đường xá xa xôi để 'tam cố thảo lư" mời Gia Cát Lượng, quẳng con qua một bên để thể hiện sự trân trọng với Triệu Vân...
Lưu Bị - nhà chính trị lỗi lạc thời tam quốc
Và chính nhờ cách đắc nhân tâm ấy mà ông đã chiêu mộ được biết bao vị tướng tài ba, mà nổi bật nhất chính là ngủ hổ tướng gồm Quan Vũ, Trương Phi, Hoàng Trung, Mã Siêu và Triệu Vân.
II/ Vì nhân nghĩa mà lỡ việc lớn
Cách thức đắc nhân tâm của Lưu Bị chính là dùng nhân nghĩa đối đãi, nhờ đó mà ông có được nhiều hiền tài phò tá. Nhưng cũng vì hai chữ "nhân nghĩa" đó mà Lưu Bị bao phen bỏ lỡ thời cơ cực kỳ quan trọng như:
- Ông từ chối nhận Kinh Châu từ tay Lưu Biểu vì không muốn mang tiếng lấy cơ nghiệp của anh khi Lưu Biểu vẫn còn hai người con để rồi sau này Kinh Châu về tay Tào Tháo. Sau khi giành lai được thì lại luôn ở thế đuối lý với Tôn Quyền - Đông Ngô dù trên danh nghĩa Kinh Châu vẫn thuộc họ Lưu
- Lòng muốn đánh chiếm Tây Xuyên của Lưu Chương (Lưu Chương thuộc dạng hôn quân) nhưng vẫn vướng chữ nghĩa mà không thể lấy. Cuối cùng phải để Bàng Thống dùng tính mạng mình làm cái cớ quá hợp lý giúp Lưu Bị tấn công Tây Xuyên (trích Tam quốc -2010), nhưng mất Bàng Thống lại làm cho ông như mất đi một cánh tay đắc lực
- Chưa hết, việc liên tục mất 2 người anh em kết nghĩa là Quan Vũ và Trương Phi dưới tay Đông Ngô (trực tiếp và gián tiếp) khi cho ông điên cuồng chỉa mũi giáo về phía Đông tấn công nhà Ngô hòng báo thù (cả 3 có lời thề kết nghĩa đào viên) khiến chính bản thân vong mạng tại Bạch Đế
III/ Minh quân thời bình nhưng chỉ là chủ tốt thời loạn
Nếu trong thời bình, Lưu Bị lên làm vua thì chắc chắn ông sẽ trở thành một minh quân tốt với các chính sách đắc nhân tâm, trọng dụng hiền tài... Đáng tiếc, cũng như Gia Cát Lượng - một người tài ba nhưng lại sinh nhầm thời binh đao loạn lạc, ông có hoài bão lớn nhưng lực bất tòng tâm vì thực tế trong thời loạn ông chỉ có thể là một người chủ tốt, không phải là một chủ mạnh.
Ông chỉ là "chủ tốt" chứ chưa đạt đến cái gọi là "chủ mạnh"
Ông thiếu một chút cái gian hùng của Tào Tháo để mà vì đại cuộc trùng hưng của mình mà giành Kinh Châu - Tây Xuyên ngay, như thế kế sách "Long trung đối" của Gia Cát sẽ thành công nhanh hơn. Hoài bão trùng hưng sẽ sớm hoàn thành chứ không phải mất tất cả trong tay hậu chủ Lưu Thiện (đứa con mà ông vứt qua một bên để trọng Triệu Vân)
IV/ Kết luận
Có thể nói, Lưu Bị và Tào Tháo như 1 tấm gương phải chiếu với 2 cá tính hoàn toàn đối lập. Cả hai đều có hoài bão là bình định toàn bộ giang sơn quy về một mối, nhưng một bên thì có lòng nhưng lực bất tòng tâm vì nhân nghĩa, còn một bên thì gian hùng sẵn sàng làm bất cứ chuyện gì để đạt được mục đích.
Kết quả sau cùng đã chứng minh, dù ở thế chân vạc nhưng Thục luôn yếu hơn Ngô và Nguỵ. Trở thành nước bị diệt đầu tiên mở ra bước ngoặc thành lập nhà Tấn sau này
